กว่าจะมาเป็น
“สถาบันพัฒนาข้าราชการาชทัณฑ์”

กับการปฏิบัติงานเป็นการฝึกอบรมแบบไม่เป็นทางการ การฝึกอบรมข้าราชการราชทัณฑ์เริ่มเป็นระบบและมีการดำเนินการอย่างจริงจังในปี พ.ศ. 2480 เมื่อได้มีการจัดตั้งโรงเรียนผู้คุมขึ้นเป็นครั้งแรกที่เรือนจำกลางบางขวางโดยประกาศรับผู้มีพื้นความรู้จบประถมศึกษาเรียน และ ฝึกหัดหน้าที่ผู้คุมเป็นเวลา1 ปี ผู้ที่สอบได้ก็ได้บรรจุเป็นผู้คุมจัตวาอันดับ 1 เงินเดือน 20 บาท ใน พ.ศ. 2483 – 2485 ได้มีการปรับปรุงโรงเรียนผู้คุมให้มีฐานะเป็นโรงเรียนข้าราชการฝ่ายราชทัณฑ์ตามหลักเกณฑ์ ที่ ก.พ. กำหนดหลักสูตรระยะเวลา 2 ปี และยกระดับความรู้ของผู้เข้าศึกษาอย่างต่ำต้องจบมัธยมศึกษาบริบูรณ์ เรียนทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ เปิดการสอนที่เรือนจำกลางคลองเปรมและอาคารราชดำเนิน เมื่อสำเร็จแล้วบรรจุในตำแหน่งผู้ช่วยพัศดี เงินเดือน 50 บาทการดำเนินการดังกล่าว ได้ดำเนินไปเพียง 2 ปี ก็ต้องยุติลง เพราะไม่มีอัตราพัศดีว่างที่จะบรรจุในพ.ศ. 2497 กรมราชทัณฑ์ ได้พิจารณาเห็นความจำเป็นที่จัดจะต้องจัดให้มีสถานที่อบรมข้าราชการราชทัณฑ์ขึ้นอีกจึงรื้อฟื้น “ โรงเรียนข้าราชการฝ่ายราชทัณฑ์ ” และจัดดำเนินการอบรมที่เรือนจำกลางบางขวาง โดยเลือกผู้คุมเรือนจำละ 1 คน พื้นความรู้ไม่ต่ำกว่ามัธยมบริบูรณ์ หลักสูตรการศึกษา 2 ปี ปีที่1 เป็นการศึกษาภาคทฤษฎี ปีที่ 2 ศึกษาภาคปฏิบัติ ซึ่งจะต้องไปฝึกงานกับเรือนจำโดยตรง สอบได้ก็บรรจุเป็นผู้ช่วยพัศดี ตามกฎ ก.พ. ฉบับที่ 127 (พ.ศ. 2500) เปิดดำเนินการถึง พ.ศ. 2510 อบรมได้ 12 รุ่น รวมจำนวนผู้รับฝึอบรวม ทั้งสิ้น 473 คน ก็ต้องยุติลง เพราะไม่มีอัตราผู้ช่วยพัศดีว่างที่จะบรรจุให้ได้ในระหว่างนี้กรมราชทัณฑ์ได้ตระหนักถึงปัญหาการขาดแคลนเจ้าหน้าที่ผู้ที่มีความรู้เหมาะสมแก่งานจึงได้แก้ปัญหาเฉพาะหน้าด้วยการจัดอบรมเจ้าหน้าที่ ในลักษณะวิชาเฉพาะ เป็นครั้งคราวตามความจำเป็น เช่น การทะเบียน การบัญชี การจำแนกลักษณะผู้ต้องขัง รวมทั้งได้ดำเนินการฝึกอบรมข้าราชการระดับชั้นเอก–โท-ตรี ทั่วราชอาณาจักร ณ ศูนย์ฝึกอบรมข้าราชการกระทรวงมหาดไทย พระที่นั่งนงคราญสโมสร ห้องฝึกอบรมคณะรัฐประศาสน-ศาสตร์ และได้ใช้สถานที่ฝึกอบรมข้าราชการชั้นโทร-ตรี ในภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคอีสาน และใต้ อีกด้วย

ต่อมาใน พ.ศ. 2508 ความจำเป็นในการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ ให้มีความรู้เกี่ยวกับการควบคุม การอบรม และการฝึกวิชาชีพมีมากยิ่งขึ้น ฉะนั้น การส่งเสริมให้ผู้ปฏิบัติงานในเรือนจำและทัณฑสถานต่าง ๆ ได้มีโอกาสเพิ่มพูนความรู้เกี่ยวกับภาคปฏิบัติต่อผู้ต้องขังจึงจำเป็นอย่างยิ่ง กรมราชทัณฑ์จึงได้วางโครงการปรับปรุงฝึกอบรมช้าราชการราชทัณฑ์ให้เหมาะสมกับกาลสมัย และมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น โดยการจัดตั้งศูนย์ฝึกอบรมข้าราชทัณฑ์ขึ้นแทน โรงเรียนข้าราชการฝ่ายราชทัณฑ์ใช้ที่ทำการเรือนจำกลางบางขวางเป็นสถานที่ดำเนินการ เพื่อบรมผู้คุมแรกบรรจุ โดยมีหลักสูตรอบรม 9 สัปดาห์ อบรมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติอาจารย์ผู้บรรยายส่วนมากได้แก่ เจ้าหน้าที่ผู้ทรงคุณวุฒิในกรมราชทัณฑ์แต่การอบรมยังอยู่ในลักษณะจำกัด ทั้งสถานที่ และปัจจัยประกอบการฝึกอบรมที่สำคัญหลายประการใน พ.ศ. 2512 กรมราชทัณฑ์ประสงค์ที่จะมีสถานที่สำหรับทำการฝึกอบรม ข้าราชการราชทัณฑ์โดยเฉพาะสักแห่งหนึ่ง มีอุปกรณ์อำนวยความสะดวกในการฝึกอบรมตามสมควร เช่นเดียวกับอาริยประเทศใกล้เคียง อาทิ ประเทศญี่ปุ่น ประเทศออสเตรเลีย และสหพันธ์มาเลเซีย จึงได้ของบประมาณมาทำการก่อสร้าง ศูนย์ฝึกอบรมข้าราชการแห่งไหม่ขึ้น โดยกรมราชทัณฑ์ได้รับงบประมาณ 3,728,050 บาท ทำการก่อสร้างอาคารสถานที่ในบริเวณที่ดินของกรมราชทัณฑ์มีเนื้อที่ 5 ไร่ 2 งาน 96 ตารางวา เป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก 4 ชั้น และประกอบด้วยสิ่งก่อสร้างต่อเนื่องในบริเวณที่ดินเดียวกัน คือ หอประชุม โรงครัว โรงอาหาร บ้านพักข้าราชการชั้นเอก 1 หลัง ชั้นโทร 1 หลัง ชั้นตรี 2 หลัง และเรือนแถวที่พักข้าราชการชั้นจัตวา 5 ห้อง จัดเป็นสถานที่ซึ่งกรมราชทัณฑ์ได้จัดให้มีขึ้นตามวัตถุประสงค์ในการฝึกอบรมข้าราชการดดยเฉพาะเป็นแหล่งแรกกรมราชทัณฑ์ ได้เร่งรัดปรับปรุงศูนย์ฝึกอบรมข้าราชการราชทัณฑ์ให้มีฐานะเป็นหน่วยงานกลาง พัฒนาการบริหารงานบุคคลของกรมราชทัณฑ์อย่างแท้จริง เริ่มเปิดดำเนินการฝึกอบรมข้าราชการ และประกอบพิธีเปิดอาคารศูนย์ฝึกอบรมข้าราการราชทัณฑ์ เมื่อวันที่ 21 เมษายน 2515 โดยในวันเปิดนั้น ได้มีการสัมมนาทางวิชาการข้าราชการชั้นเอกกรมราชทัณฑ์ จำนวน 31 นาย ขึ้นเป็นครั้งแรกด้วย

ในช่วงที่เปิดที่ทำการของศูนย์ฝึกอบรมข้าราชการราชทัณฑ์แห่งใหม่ ในปี พ.ศ. 2515 นั้น ศูนย์ฝึกอบรมข้าราชการราชทัณฑ์แห่งไหม่นี้ได้วางโครงการอบรมข้าราชการระดับต่าง ๆ ตามความจะเป็นและเหมาะสม ประกอบด้วยโครงการฝึกอบรม 9 หลักสูตร คือ หลักสูตรอบรมข้าราชการราชทัณฑ์ระดับผู้คุม การฝึกอบรมเจ้าพนักงานบัญชีเรือนจำและทัณฑสถาน การฝึกอบรมพนักงานทะเบียนประวัติผู้ต้องขัง การฝึกอบรมเกี่ยวกับการถ่ายรูปผู้ต้องขัง การฝึกอบรมพนักงานคุมประพฤติ และ จำแนกลักษณะผู้ต้องขังการฝึกอบรมผู้ช่วยพัศดีและการพัศดีตรีการสัมมนาระดับเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหารเรือนจำและทัณฑสถาน โดยดำเนินงานอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อฝึกอบรมข้าราชการราชทัณฑ์ตามโครงการดังกล่าวทั้งได้มีการปรับปรุงหลักสูตรให้ทันสมัยและสอดคล้องกับความจำเป็นอยู่เสมอ โดยในช่วงปี 2520 –2522 ได้มีการปรับปรุงหลักสูตรที่สำคัญ 4 หลักสูตร คือ

• หลักสูตรเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์แรกเข้ามาทำงาน
• หลักสูตรผู้บังคับบัญชาระดับต้น (พัศดีเรือนจำ)
• หลักสูตรผู้บัญชาการเรือนจำ (นผบ.)
• หลักสูตรนักบริหารงานราชทัณฑ์ระดับสูง (นรส.)

                โดยหลักสูตรทั้ง 4 เป็นหลักสูตรหลักมีการอบรมเป็นระยะเวลา 45 วันทำการ นอกจากนี้ยังมัหลักสูตรระยะสั้นอีก 18 หลักสูตรต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2529 กรมราชทัณฑ์ได้พิจารณาเห็นว่า เพื่อให้การบริหารงานด้านการฝึกอบรมข้าราชการราชทัณฑ์เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เหมาะสมกับปริมาณงานที่เพิ่มขึ้นและบังเกิดประสิทธิผลสอดคล้องกับสถานการณ์ และความจำเป็นในปัจจุบัน จึงให้ยกฐานะศูนย์ฝึกอบรมข้าราชการราชทัณฑ์ เป็นหน่วยงานระดับกองเป็นการภายใน โดยใช้ชื่อว่า “กองฝึกอบรมข้าราชการราชทัณฑ์” ปรากฏตามคำสั่งกรมราชทัณฑ์ที่ 454/2529 ลงวันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2529การดำเนินการฝึกอบรมของกองฝึกอบรมข้าราชการราชทัณฑ์ กรมราชทัณฑ์นับเป็นการพัฒนาข้าราชการให้มีความรู้ความสามารถเหมาะสมในการปฏิบัติหน้าที่ จึงได้ปรับปรุงการปฏิบัติงานการฝึกอบรมให้ประานสอดคล้องกับนโยบายการบริหารงานของ ก.พ. โดยกรมราชทัณฑ์ได้เร่งรัดปรับปรุงการบริหารการฝึกอบรม

ให้มีลักษณะเป็นระบบครอบคลุมและต่อเนื่องเพื่อให้เป็นศูนย์กลางการฝึกอบรมข้าราชการกรมราชทัณฑ์ทุกระดับชั้น ทั้งนี้ได้มีการปรับปรุงหลักสูตร การปรับเทคโนโลยีในการฝึกอบรม การปรับปรุงเทคนิคในการฝึกอบรม และการประเมินผลการฝึกอบรมโดยสามารถแยกกระบวนการการฝึกอบรมได้ปี 2537 กองฝึกอบรมข้าราชการข้าราชทัณฑ์ ได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น “ สถาบันพัฒนาข้าราชการราชทัณฑ์ ” โดยได้มีการปรับปรุงพัฒนางานในด้านต่าง ๆ อย่างต่อเนื่องจึงได้มีพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมราชทัณฑ์ กำหนดฐานะหน่วยงานด้านการฝึกอบรมและพัมนาข้าราชการราชทัณฑ์ , มีฐานะเป็นกอง โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ วันที่ 17 เมษายน 2539 เป็นต้นมา จนถึงปัจจุบัน